Rusya Federasyonu’na yapılan ihracatlarda ürünlerin dijital izlenebilirliği, Chestny ZNAK sistemi aracılığıyla sağlanmaktadır. Bu sistemde her ürün, benzersiz bir dijital kimliğe sahip olur ve bu kimlik, Data Matrix adı verilen iki boyutlu karekodlar üzerinden tanımlanır. Karekodun yapısında bulunan UID (Unique Identifier), Crypto-Code (Kripto Kodu) ve SN (Serial Number) alanları, ürünün orijinalliğini ve izlenebilirliğini garanti altına alan üç temel bileşendir.

Bu bileşenlerin her biri, sistemin güvenlik katmanını oluşturarak ürünün üretimden son kullanıcıya kadar olan tüm yolculuğunda doğrulanabilir olmasını sağlar. Bu yazıda, Chestny ZNAK karekod yapısının teknik detaylarını, her bileşenin görevini ve sistemdeki işlevini adım adım inceleyeceğiz.

1. Chestny ZNAK Karekodunun Temel Amacı

Chestny ZNAK karekodları, her ürün birimi için benzersiz bir tanımlayıcı oluşturur. Bu kod sayesinde ürün; üretim, depolama, taşıma ve satış noktalarında dijital olarak takip edilir. Böylece sistem, sahte ürünlerin tespit edilmesini ve kayıt dışı ticaretin önlenmesini sağlar.

Karekod yapısı, yalnızca bir barkod değildir; içerisinde şifrelenmiş kimlik bilgileri, doğrulama kodları ve üretici kayıt numaraları gibi kritik veriler barındırır. Bu veriler, CRPT (Center for Research in Perspective Technologies) sunucuları tarafından oluşturulur ve yönetilir.

2. Karekodun Veri Yapısı Nasıldır?

Chestny ZNAK karekodları Data Matrix (2D) formatında oluşturulur. Kodun içeriği, uluslararası standartlara uygun olarak yapılandırılmıştır ve üç temel veri bileşeninden oluşur:

• UID (Unique Identifier): Ürünün benzersiz kimliğini temsil eder.
• SN (Serial Number): Her ürün birimine özel seri numarasını ifade eder.
• Crypto-Code: UID’nin sahteciliğe karşı korunmasını sağlayan şifrelenmiş güvenlik kodudur.

Bu üç bileşen bir araya geldiğinde, ürünün kimliği hem dijital hem de fiziksel olarak güvenli bir şekilde doğrulanabilir hale gelir.

3. UID (Unique Identifier) Nedir?

UID, ürünün sistemdeki temel tanımlayıcısıdır. Her bir ürün birimi için tekil olarak oluşturulur ve global kimlik numarası olarak görev yapar. UID, GTIN (Global Trade Item Number) ile birlikte çalışarak ürünün hangi markaya, kategoriye ve üreticiye ait olduğunu belirler.

UID genellikle 31 karakterden oluşan alfanümerik bir dizidir ve Chestny ZNAK veri tabanında kayıt altına alınır. Bu sayede her ürün, kendi UID’si üzerinden takip edilir ve aynı ürün grubuna ait olsalar bile her birim birbirinden ayırt edilir.

4. SN (Serial Number) Nedir?

SN, yani seri numarası, ürünün üretim partisi veya serisi içerisindeki sıra bilgisini tanımlar. UID ile birlikte çalışarak ürünlerin toplu üretimlerde bile tek tek izlenebilmesini sağlar. SN, üretici tarafından belirlenen kurallara göre sistem tarafından otomatik oluşturulabilir veya üretici tarafından atanabilir.

SN genellikle 13-20 karakter uzunluğundadır ve yalnızca üreticiye özeldir. Aynı GTIN altında üretilen farklı SN’ler, üretim tarihi, üretim hattı veya kalite kontrol bilgilerine göre çeşitlenebilir. Böylece ürün, hem üretim hem de dağıtım aşamalarında kolaylıkla tanımlanabilir.

5. Crypto-Code (Kripto Kodu) Nedir?

Crypto-Code, Chestny ZNAK sisteminin güvenlik bileşenidir. UID ve SN’nin sahte olarak çoğaltılmasını engellemek için kullanılan özel bir kriptografik anahtardır. Bu kod, CRPT tarafından her ürün için rastgele oluşturulur ve yalnızca sistem tarafından çözülebilir şekilde şifrelenmiştir.

Crypto-Code, genellikle 88 karakter uzunluğundadır ve ürünün orijinalliğini doğrulamak için Rusya’daki resmi mobil uygulamalar veya denetim cihazları tarafından kullanılır. Tüketici, ürünü satın alırken karekodu okuttuğunda, sistem bu kripto kodu çözerek ürünün gerçek olup olmadığını anında doğrular.

6. Üç Bileşenin Birlikte Çalışması

UID, SN ve Crypto-Code birlikte çalışarak ürünlerin dijital kimlik zincirini oluşturur. UID ürünün kimliğini belirler, SN ürünün hangi üretim serisine ait olduğunu gösterir, Crypto-Code ise bu bilgilerin değiştirilmeden taşınmasını sağlar.

Bu üç bileşen birleştirildiğinde, ürün hem üretici hem de tüketici tarafında güvenle izlenebilir hale gelir. Sistem ayrıca bu verileri blockchain tabanlı bir doğrulama yapısıyla saklayarak veri bütünlüğünü korur.

7. Data Matrix (2D) Karekodun Görsel Özellikleri

Chestny ZNAK karekodları, Data Matrix formatında siyah-beyaz küçük karelerden oluşur. Bu yapı, yüksek veri yoğunluğu ve hata toleransı sayesinde küçük yüzeylerde bile güvenli veri aktarımı sağlar. Karekod, genellikle 14x14 veya 16x16 hücre boyutlarında olur ve ürün etiketlerine veya ambalajlara basılır.

Kodun okunabilirliği gümrük kontrolü için kritik önemdedir. Bu nedenle baskı kalitesi, kontrast ve konumlandırma Chestny ZNAK teknik kılavuzuna uygun olmalıdır.

8. Veri Güvenliği ve Doğrulama Süreci

Ürün üzerindeki karekod okutulduğunda, sistem UID ve Crypto-Code verilerini kullanarak ürünün doğruluğunu anında kontrol eder. Bu doğrulama işlemi, CRPT sunucularında saklanan ana kayıtlarla eşleştirilir. Eğer kod sistemde kayıtlı değilse veya değiştirilmişse, ürün “sahte” olarak işaretlenir.

Bu yapı, yalnızca tüketici güvenliğini değil aynı zamanda üretici markaların itibarını da korur. Böylece Rusya pazarında dolaşan her ürün, devlet destekli bir doğrulama mekanizmasına tabi olur.

9. Üretici Tarafında Kod Yönetimi

Üreticiler, UID ve SN kodlarını kendi üretim sistemlerinden veya CRPT portalı aracılığıyla talep eder. Her kod paketi, belirli bir ürün grubu veya üretim hattı için kullanılır. Üretim sırasında bu kodlar Data Matrix etiketlerine basılır ve üretim tamamlandığında sistemde “aktif” duruma getirilir.

Kodların yeniden kullanımı veya değiştirilmesi kesinlikle yasaktır. Sistem, her bir kodun statüsünü sürekli olarak izler ve yanlış kullanım tespit edildiğinde üreticiye uyarı gönderir.

10. Tüketici Tarafında Kodun Kullanımı

Rusya’daki tüketiciler, resmi “Chestny ZNAK” mobil uygulamasını kullanarak ürün üzerindeki karekodu okutabilir. Uygulama, UID ve Crypto-Code verilerini CRPT veritabanıyla eşleştirerek ürünün doğruluğunu anında gösterir. Böylece sahte veya kaçak ürünler kolaylıkla tespit edilir.

Bu uygulama, tüketici bilincini artırmanın yanı sıra markalar için de güven inşa eden güçlü bir dijital araçtır.

11. Karekod Hatalarının Önlenmesi

Etiketleme sırasında yapılan baskı hataları, kodun okunabilirliğini düşürerek ürünlerin gümrükte reddedilmesine neden olabilir. Bu nedenle üreticilerin kalite kontrol sistemlerinde barkod doğrulama kameraları kullanması önerilir. Ayrıca, yazılım sistemleri kod çakışmalarını veya eksik veri yüklemelerini otomatik olarak tespit edebilmelidir.

Kalite güvencesi, Chestny ZNAK sisteminin en kritik unsurlarından biridir çünkü veri doğruluğu, hem yasal uyumluluk hem de ticari süreçler açısından büyük önem taşır.

12. UID, SN ve Crypto-Code’un Ticari Önemi

Bu üçlü yapı, yalnızca bir güvenlik katmanı değil aynı zamanda tedarik zinciri optimizasyonu için de stratejik bir araçtır. Firmalar, bu kodlar sayesinde stok yönetimini dijitalleştirebilir, üretim süreçlerini izleyebilir ve satış sonrası analizler yapabilir. Ayrıca, sahtecilik olaylarıyla mücadelede uluslararası düzeyde kanıt niteliği taşır.

Dolayısıyla UID, SN ve Crypto-Code; hem ticari hem de teknik olarak Rusya’ya ihracatta başarının temel yapı taşlarıdır.

Sonuç

Chestny ZNAK karekod yapısında yer alan UID, SN ve Crypto-Code bileşenleri, Rusya’nın dijital izlenebilirlik altyapısının en önemli unsurlarıdır. Bu yapı, ürün güvenliğini garanti altına alırken, üreticilere ve tüketicilere tam şeffaflık sunar. Üretimden satış noktasına kadar her adımda doğrulama imkânı tanıyan bu sistem, Rusya’ya ihracat yapan firmalar için hem yasal bir gereklilik hem de rekabet avantajı sağlayan güçlü bir teknolojik çözümdür.

Doğru yapılandırılmış bir karekod sistemiyle firmalar, ürünlerinin Rusya pazarında güvenli, izlenebilir ve sürdürülebilir bir şekilde yer almasını sağlayabilir.