Rusya’nın dijital ürün izlenebilirlik platformu olan chestny znak karekod sistemi, ürünlerin üretimden satışa kadar her adımda takip edilebilmesini sağlayan bir yapıya sahiptir. Bu sistemin temelini “GTIN” (Global Trade Item Number) ve “SN” (Serial Number) kodları oluşturur. Her ürün, bu iki bilgiyle benzersiz şekilde tanımlanır. GTIN ve SN kodlarının birleşimiyle oluşturulan Data Matrix (2D karekod), Chestny ZNAK sisteminin omurgasını oluşturur ve her ürün için dijital bir kimlik işlevi görür.

GTIN ve SN kodlarının doğru şekilde yapılandırılması, hem Rusya pazarına girişte yasal uyumluluk hem de üretim takibinde veri bütünlüğü açısından kritik önem taşır. Aşağıda bu iki kodun yapısı, işlevi ve üretim süreçlerinde nasıl kullanıldığı detaylı şekilde açıklanmıştır.

1. GTIN (Global Trade Item Number) Nedir?

GTIN, her ticari ürün için küresel olarak benzersiz bir tanımlama numarasıdır. GS1 tarafından belirlenen bu numara, ürünün türünü ve markasını tanımlar. GTIN genellikle 8, 12, 13 veya 14 haneli olabilir; ancak Chestny ZNAK sisteminde çoğunlukla 14 haneli GTIN kullanılır.

Bu numara, üretici tarafından GS1 veri tabanında kayıt altına alınır ve ürünün temel kimlik bilgisini oluşturur. GTIN, ürünün ne olduğunu belirtirken SN (seri numarası) aynı ürünün “hangi örneği” olduğunu tanımlar.

2. GTIN Kodunun Yapısı

GTIN, belirli bir standart formatta oluşturulur ve her hane belirli bir bilgiyi temsil eder:

• İlk 1-3 hane: Ülke kodu (GS1 tarafından tanımlanır, örneğin Türkiye için “869”).
• Sonraki 4-6 hane: Üretici firma kodu (GS1 sistemi içinde firmaya atanır).
• Sonraki 5 hane: Ürün kodu (üretici tarafından belirlenir, ürünün tipini temsil eder).
• Son hane: Kontrol basamağı (doğruluk kontrolü için otomatik hesaplanır).

Örneğin, 86912345678901 kodlu bir GTIN’de “869” Türkiye’yi, “12345” üretici firmayı, “67890” ürünü ve “1” kontrol basamağını temsil eder.

3. SN (Serial Number) Nedir?

SN yani seri numarası, aynı GTIN’e sahip ürünlerin her birini benzersiz kılmak için kullanılan numaradır. Chestny ZNAK sisteminde SN kodu, ürünlerin üretim sırasına göre veya rastgele algoritmalarla oluşturulabilir.

Her ürün için benzersiz bir SN atanır; bu sayede aynı ürün türüne ait iki farklı fiziksel ürün sistemde karıştırılmaz. SN kodu, üretim hattında, ambalajlama sırasında veya yazılım entegrasyonu aracılığıyla oluşturulur.

4. SN Kodunun Yapısı

SN kodunun formatı üreticiye göre değişebilir, ancak Chestny ZNAK standartlarına uygun olmalıdır. Genellikle 7 ila 20 karakter arasında alfanümerik (hem harf hem sayı içeren) bir dizilimden oluşur.

Örnek bir SN formatı şu şekildedir:

SN: A23F8G9H7L02K45Q8

Bu yapı, her bir ürünün tekil kimliğini sağlar. Kodlama algoritması genellikle üretici tarafından seçilir, ancak Rusya sisteminde SN’nin benzersiz olması zorunludur.

5. GTIN + SN Kombinasyonu ile Benzersiz Ürün Kimliği

Chestny ZNAK sisteminde ürünlerin izlenebilirliği, GTIN ve SN kodlarının birleşimiyle sağlanır. Bu iki kod, Data Matrix içinde birlikte yer alır ve dijital olarak kaydedilir.

GTIN ürünün genel tanımını, SN ise o ürünün tekil örneğini ifade eder. Örneğin, aynı model 10 ayakkabının her biri aynı GTIN’e sahip olabilir, ancak farklı SN numaraları taşır. Bu sayede her biri sistemde ayrı bir kayıt olarak izlenir.

6. Data Matrix (2D Kod) Yapısı

Chestny ZNAK tarafından kullanılan karekod tipi “Data Matrix ECC200” standardına göre oluşturulur. Kodun içinde hem GTIN hem SN bilgisi yer alır. Bu bilgi yapısı genellikle şu formattadır:

(01)GTIN(21)SN

Buradaki “(01)” GTIN bilgisini, “(21)” ise seri numarasını temsil eder. Örneğin:

(01)08691234567890(21)A23F8G9H7L02K45Q8

Bu kod, sistem tarafından tarandığında ürünün kimliği, üretici bilgisi, üretim tarihi ve tedarik zinciri geçmişi anında görüntülenebilir.

7. Kodların Üretim Hatlarında Oluşturulması

GTIN ve SN kodları genellikle üretim hattında otomatik sistemler tarafından oluşturulur. Bu işlem sırasında her ürün ambalajına benzersiz bir kod basılır ve kamera sistemleriyle doğrulama yapılır.

Üretici firmalar, bu süreci otomatik hale getirmek için veri tabanlarıyla entegre çalışan karekod yazıcılar ve doğrulama yazılımları kullanır.

8. Kodların Chestny ZNAK Sistemine Kaydedilmesi

Kod üretimi tamamlandıktan sonra, tüm GTIN ve SN kombinasyonları Chestny ZNAK veri tabanına yüklenir. Bu kayıt işlemi, üretici tarafından API veya entegrasyon yazılımı aracılığıyla gerçekleştirilir.

Kayıt sonrasında, Rusya Federasyonu gümrük sistemi bu kodları doğrular ve ürünün geçerli olduğunu onaylar. Bu adım ihracat sürecinin en kritik kısmıdır.

9. Kodların Doğrulanması ve Tüketici Erişimi

Rusya’daki tüketiciler, ürün üzerindeki Data Matrix kodunu Chestny ZNAK mobil uygulamasıyla tarayarak ürünün orijinalliğini doğrulayabilir. Tarama sonrası GTIN ve SN eşleşmesi kontrol edilir ve ürün bilgileri ekranda gösterilir.

Bu sayede tüketici, sahte ürünleri kolayca ayırt edebilir ve güvenli alışveriş yapabilir.

10. Hatalı Kodlama Durumunda Ne Olur?

Eğer GTIN veya SN kodlarından biri yanlış oluşturulmuşsa veya sistemde tanımlı değilse, ürün Rusya gümrüğünde reddedilir. Ayrıca kodun eksik ya da okunamaz olması da aynı sonucu doğurur.

Bu nedenle üreticilerin, kodlama sürecinde doğrulama kameraları ve kalite kontrol yazılımları kullanması tavsiye edilir.

11. Kodların Saklanması ve Arşivlenmesi

Üreticiler, oluşturdukları tüm GTIN ve SN kodlarını içeren veri setlerini en az 5 yıl süreyle saklamakla yükümlüdür. Bu kayıtlar hem denetimler hem de izlenebilirlik incelemeleri için gereklidir.

Kayıtların güvenli bir şekilde arşivlenmesi, ürün güvenliği ve yasal uyumluluk açısından önemlidir.

12. GTIN ve SN Kodlarının Gelecekteki Rolü

Rusya’nın dijital dönüşüm vizyonunda GTIN ve SN kodları, sadece bir izlenebilirlik aracı değil, aynı zamanda uluslararası ticarette güven ve şeffaflığın sembolü haline gelmektedir. Bu sistem, diğer ülkelerin de benzer dijital kimlik çözümlerine geçişini teşvik etmektedir.

Türkiye’den Rusya’ya ihracat yapan firmalar için bu kodlama sistemine tam uyum, rekabet gücünü artıran stratejik bir adımdır. Dijital kimlikler sayesinde hem üretici hem de tüketici için güvenli bir ticaret ekosistemi oluşturulmaktadır.

Değerlendirme

Chestny ZNAK sisteminde GTIN ve SN kodlarının doğru yapıda olması, ürün izlenebilirliği ve gümrük geçiş süreçlerinin sorunsuz ilerlemesi için hayati öneme sahiptir. GTIN, ürünün genel kimliğini; SN ise tekil örneğini tanımlar.

Bu iki kodun birleşimiyle oluşturulan karekodlar, ürünleri dijital dünyada benzersiz hale getirir. Üreticiler, doğru kodlama ve entegrasyon süreçleriyle sadece yasal gereklilikleri yerine getirmekle kalmaz, aynı zamanda küresel tedarik zincirinde güvenilir bir konum kazanır.